Κολονοσκόπηση – Πότε πρέπει να κάνω;

Δρ Θωμάς Πατσανάς, Γαστρεντερολόγος

Η κολονοσκόπηση είναι η καλύτερη εξέταση για τη διερεύνηση παθήσεων του παχέος εντέρου γιατί δίνεται η δυνατότητα ακριβούς διάγνωσης και επιβεβαίωσής της με λήψη βιοψιών. H αξία της δεν είναι μόνο διαγνωστική αλλά και θεραπευτική, αφού μπορεί να αφαιρέσει υπάρχουσες βλάβες.

Το κολονοσκόπιο είναι ένας λεπτός, εύκαμπτος σωλήνας που διαθέτει μία κάμερα που συνδέεται σε οθόνη και μια πηγή φωτός στο άκρο του. Της εξέτασης προηγείται καθαρισμός του εντέρου με καθαρτικά. Είναι σημαντικός ο σωστός καθαρισμός, γιατί αλλιώς η εξέταση είναι αναξιόπιστη και ίσως αδύνατη. Τα καθαρτικά τα συνταγογραφεί  ο γαστρεντερολόγος σας και σας δίνει οδηγίες για τη λήψη τους. Κατά την διάρκεια της εξέτασης γίνεται μεταφορά της εικόνας από το εσωτερικό του εντέρου σε ειδική οθόνη υψηλής ευκρίνειας και καταγραφή της. Η άκρη του εισάγεται στον πρωκτό και στη συνέχεια προωθείται αργά, υπό οπτικό έλεγχο, στο παχύ έντερο συνήθως έως το τελικό δεξιό άκρο του που λέγεται τυφλό και σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι το χαμηλότερο τμήμα του λεπτού εντέρου. Η κολονοσκόπηση είναι εντελώς ανώδυνη όταν γίνεται με χορήγηση μέθης και ήπιας καταστολής, με φάρμακα που βοηθούν ώστε ο ασθενής να μην έχει δυσανεξία ή πόνο και να παραμένει ήρεμος κατά τη διάρκειά της. Λίγες ώρες μετά την εξέταση ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στην καθημερινότητά του ή στις δραστηριότητές του.

Η κολονοσκόπηση σώζει ζωές, διότι ανιχνεύει έγκαιρα τον καρκίνο παχέος εντέρου και του ορθού. Σύμφωνα με τα νεότερα στατιστικά δεδομένα, ο αριθμός των ανθρώπων άνω των 50 ετών που χάνουν τη ζωή τους από καρκίνο του παχέος εντέρου έχει μειωθεί δραστικά τα τελευταία χρόνια. Και αυτό οφείλεται αποκλειστικά στον προληπτικό έλεγχο στον οποίο υποβάλλονται που δεν είναι άλλος από την κολονοσκόπηση.

Η αξία της έγκειται στο γεγονός ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου δεν συνοδεύεται από συμπτώματα στα πρώιμα στάδια και ως εκ τούτου, δυστυχώς, πολλές περιπτώσεις παραμένουν αδιάγνωστες μέχρι την εξάπλωση του καρκίνου. Κατά την διάρκεια του ενδοσκοπικού ελέγχου του παχέος εντέρου είναι δυνατόν να αφαιρεθούν τυχόν πολύποδες που βρίσκονται στο βλεννογόνο του που με τον καιρό θα οδηγηθούν σε κακοήθεια.

Γυναίκες και άνδρες γύρω των 50 ετών θα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο με κολονοσκόπηση. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μελέτες, το 40% όλων των περιπτώσεων καρκίνου του παχέος εντέρου θα μπορούσε να αποφευχθεί, αν όλοι οι άνω των 50 ετών έκαναν κολονοσκόπηση. Υπάρχουν βέβαια και κάποιες ομάδες του πληθυσμού οι οποίες θα πρέπει να υποβάλλονται νωρίτερα σε κολονοσκόπηση και είναι κυρίως εκείνοι που έχουν κληρονομική προδιάθεση είτε έχουν παθήσεις που θεωρούνται προκαρκινικές (όπως η ελκώδη κολίτιδα ή Crohn κολίτιδα).

Αν κάποιος είναι υγιής, αλλά έχει συγγενή 1ου βαθμού με αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου που αναπτύχθηκε σε ηλικία κάτω των 50 ετών, ο ίδιος θα αρχίσει προληπτικές κολονοσκοπήσεις 10 χρόνια νωρίτερα από την ηλικία που είχε ο συγγενής που ανέπτυξε καρκίνο.

Αν σε κάποια οικογένεια υπάρχουν πάνω από ένα μέλη με καρκίνο του εντέρου ή συσσώρευση καρκίνων από διάφορα όργανα, τότε όλη η οικογένεια πρέπει να διερευνηθεί όχι μόνο με ενδοσκόπηση αλλά και γενετικό έλεγχο για να ελεγχθεί αν υπάρχει συγκεκριμένο κληρονομικό σύνδρομο καρκίνου για το οποίο έχουν διατυπωθεί κατευθυντήριες οδηγίες ελέγχου.

Αν κάποιος συγγενής ανιχνευθεί με άπειρους πολύποδες στο παχύ έντερο ή καρκίνο που αναπτύχθηκε σε κάποιον από αυτούς τους πολύποδες έχει πιθανότατα σύνδρομο οικογενούς αδενωματώδους πολυποδίασης. Τα μέλη αυτής της οικογένειας πρέπει να αρχίσουν ενδοσκόπηση ήδη από τη 2η δεκαετία της ζωής τους.

Οι ασθενείς με εκτεταμένη ελκώδη κολίτιδα ή Crohn κολίτιδα πρέπει επίσης να ενδοσκοπούνται αρχίζοντας στα 8 χρόνια από τότε που άρχισαν τα συμπτώματα και όχι από την ημερομηνία της επίσημης διάγνωσης.

Επίσης, η κολονοσκόπηση ως εξέταση επιβάλλεται όταν υπάρχει:

  • Απώλεια αίματος από το ορθό,
  • Πρόσφατη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου (διάρροια-δυσκοιλιότητα),
  • Αναιμία,
  • Διαρροϊκό σύνδρομο που επιμένει,
  • Ευρήματα από απεικονιστικό έλεγχο που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.

Εάν έχετε κάνει κολονοσκόπηση και βρέθηκαν πολύποδες στο έντερο σας, ίσως χρειαστεί να κάνετε πιο τακτικά κολονοσκοπήσεις για παρακολούθηση. Ο χρόνος εξαρτάται και μπορεί να είναι κάθε 3-5 χρόνια (αν βρέθηκαν μόνο μικροί πολύποδες ή εάν οι πολύποδες του παχέος εντέρου ήταν μεγαλύτεροι ή θεωρούνταν πιο επικίνδυνοι) ή ακόμα συχνότερα αν ανευρεθεί καρκίνος του παχέος εντέρου.

Τελικά αν αναλογιστούμε ότι ο καρκίνος του παχέος  εντέρου είναι ο δεύτερος κατά σειρά από τους καρκίνους που προκαλούν θάνατο στην Κύπρο, η αξία της κολονοσκόπησης ενισχύεται. Έτσι, το ραντεβού μας για κολονοσκόπηση, γίνεται ένα ραντεβού με τη ζωή.

Δρ. Πατσανάς Θωμάς, MD, PhD BSc(Biology)
Ιατρός Γαστρεντερολόγος
Διδάκτωρ Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Εκπαιδευθείς στo Guy’s and St Thomas’ Hospital (NHS Trust), London                          

Print Friendly, PDF & Email

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

UA-120070842-1