Του Δρ Πλάτωνα Καρατσιόλη, Ειδικού Ιατρού ΓεΣΥ, Παιδοενδοκρινολόγου – Παιδοδιαβητολόγου

Η παιδοενδοκρινολογία είναι εξειδίκευση της παιδιατρικής ασχολείται με τη φυσιολογία και τις παθήσεις των ενδοκρινολογικών αδένων και των ορμονών στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Πρόκειται για μια σχετικά νέα εξειδίκευση που αναπτύχθηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Η πρώτη παιδοενδοκρινολογική κλινική στον κόσμο ιδρύθηκε στις Η.Π.Α. από τον Δρ. Λαουσον Γουίλκινς (Lawson Wilkins)  στο νοσοκομείο Χάριετ Λέιν Χόουμ (Harriet Lane Home)της ιατρικής σχολής  Ιωάννης Χόπκινς (Johns Hopkins Scool of Medicine) το 1935.  Στην Ευρώπη ξεκίνησε να αναπτύσσεται τη δεκαετία του 1960. Το 1962 ιδρύεται στη Γενεύη από τον Ελβετό καθηγητή Αντρέα Πράντερ (Andrea Prader) ο Ευρωπαϊκός Όμιλος Παιδοενδοκρινολογίας ο οποίος το 1965 μετονομάζεται σε Ευρωπαϊκή Εταιρία Παιδοενδοκρινολογίας (ESPE).

Η παιδοενδοκρινολογία ασχολείται με:

• διαταραχές της υπόφυσης  (πχ. Κρανιοφαρυγγίομα)
• διαταραχές του θυρεοειδή  (π.χ. αυτόάνοση θυρεοειδίτιδα Hashimoto)
• διαταραχές του παραθυρεοειδή και διαταραχές στο μεταβολισμό του ασβεστίου,
• διαταραχές των επινεφριδίων,
• διαταραχές της ανάπτυξης του ύψους (π.χ κοντά ανάστημα)
• διαταραχές της ήβης (π.χ. πρώιμη ήβη)
• διαταραχές του μεταβολισμού π.χ. παχυσαρκία
• σακχαρώδης διαβήτης
• διαταραχές σεξουαλικής ανάπτυξης  και ανάπτυξης των γεννετικών οργάνων.
• σύνδρομα πχ. Turner Syndrome, Down Syndrome, Klinefelder Syndrome

Για τη διερεύνηση, διάγνωση και θεραπεία των πιο πάνω παθήσεων η παιδοενδοκρινολογία συνεργάζεται και με άλλους ιατρικούς και παραιατρικούς κλάδους π.χ. παιδιατρική, ακτινολογία, βιοχημικό και ανοσολογικό εργαστήριο, πυρηνική ιατρική, διατροφολογία, ψυχολογία.

Σε συνεργασία με άλλες εξειδικεύσεις της παιδιατρικής (παιδοαιματολογία παιδοογκολογία κλπ.) παρακολουθούνται ασθενείς με ογκολογικό ιστορικό, για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία ενδοκρινολογικών ασθενειών που μπορεί να εκδηλωθούν σαν συνέπεια των θεραπειών (χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, χειρουργική επέμβαση).

Στην προσπάθεια διερεύνησης και διάγνωσης, χρειάζεται πολλές φορές να προχωρήσουμε σε δοκιμασίες πρόκλησης. Αυτό χρειάζεται επειδή κάποιες ορμόνες έχουν διαφορετικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του 24ώρου και μια απλή μέτρηση μπορεί να μην είναι ενδεικτική.  Μερικές από αυτές τις δοκιμασίες είναι:

• δοκιμασίες πρόκλησης για την αυξητική ορμόνη όπως γλυκαγόνης, κλονιδίνης κ.α. 
• δοκιμασία Synacthen για τον έλεγχο επαρκούς απάντησης του οργανισμού με κορτιζόλη στο στρες 
• δοκιμασία LHRH για τη διερεύνηση διαταραχών της ήβης: πρόωρης ή καθυστερημένης
• καμπύλη σακχάρου.

Η παιδοενδοκρινολογία είναι μια επιστήμη που εξελίσσεται ραγδαία τόσο στις μεθόδους διάγνωσης, όσο και στις θεραπείες και στρατηγικές αντιμετώπισης των ασθενειών.  Αυτές ο εξελείξεις έχουν βοηθήσει να βελτιωθούν τόσο η ποιότητα ζωής των ασθενών όσο και το προσδόκιμο ζωής χρόνιων ασθενειών όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου ένα. Πλέον μπαίνουμε σε μια εποχή που στόχος είναι μέχρι και ακόμη η πρόληψη και θεραπεία πριν την έναρξη των συμπτωμάτων.